Managen: coachend leidinggeven of managend coachen?

Een manager die coachend leiding geeft. Dat klinkt mooi en in de praktijk is het een ander verhaal. Coachen en managen zijn immers twee verschillende professies. Ik realiseer me dat ik me op glad ijs begeef door de verschillen aan te geven, vooral omdat er zoveel verschillende manier van managen bestaan. Evenzo zijn er zo veel verschillende manieren van coachen. Als ik toch een poging wil wagen, ga ik in extremen; ander schop ik wellicht tegen heilige huisjes …

Een coach is over het algemeen iemand die vragen stelt, mensen aan het denken zet over het eigen handelen, met mensen werkt aan persoonlijke of zakelijke doelen. Een coach gaat er van uit dat de oplossing op vragen in de mens zelf zit.

Een manager is over het algemeen iemand die leiding geeft, die aanstuurt, overzicht houdt, instructies geeft en werkprocessen begeleid.

Tegenwoordig is er meer en meer vraag naar coachende leidinggevenden. En dan rijst de vraag: moeten coaches leren leiding geven of moeten managers leren coachen? Het blijft iets raars en tegenstrijdig. Managers dienen te sturen en richting te geven en dat is conflicterend met de uitgangspunten van coachen.

Herma en ik – wij faciliteren het programma Teach me How – maken ons hier al jaren druk over. Herma komt uit de wereld van trainen en coachen, mijn achtergrond is consultancy en projectmanagement. Vanuit het trainerspespectief van leiderschaps- en managementtrainingen en vanuit de praktijk van projectmanagement hebben wij ons lang het hoofd gebogen over enkele vragen in dit verband: Hoe kun je er voor zorgen dat er daadwerkelijk krachtige en vooral constructieve samenwerking wordt neergezet? Hoe kun je er voor zorgen dat coaches projectmanagement als vanzelfsprekend meenemen in hun coaching? Hoe kun je er voor zorgen dat managers die gespreksvaardigheden leren die nodig zijn om een team daadwerkelijk in volle passie en kracht een project te laten doen?

Toch zijn wij van mening dat antwoorden op vragen leiden tot concensus op dit thema, ook al spreken de termen elkaar tegen. In de basis gaat het om menselijkheid en communicatie. Herma verwoordde dat onlangs helder: “Vroeger riep ik altijd dat ik anderen wilde benaderen zoals ikzelf behandeld wilde worden. Maar ik wist ook dat dit niet werkte. Als ik dat deed, dan bleven er misverstanden en onbegrip over en weer. Wat ik weer onbegrijpelijk vond omdat ik alle skills als communicatietrainer en trainer van managementtrainingen in huis heb.” Meer vragen en aannames dus dan antwoorden. Totdat we een aantal zaken wisten samen te voegen en een nieuw uitgangspunt vonden, dat ineens antwoord gaf op onze vragen.

Herma: “Hoe kinderlijk eenvoudig kan het zijn? Alle skills in coaching en management vielen op zijn plek. En tegenwoordig spreek ik met mensen zoals zij aangesproken zouden willen worden:

1. Ik spreek in feiten en resultaten, als dat is wat de ander graag wil horen.
2. Ik ben helder in hoe de relatie met de ander is, als dat belangrijk is voor de ander.
3. Ik geef helder aan wat ik van de ander verwacht, als dat is wat van belang is voor de ander.
4. Ik geef meer achtergrond informatie, als dat hetgene is wat de ander graag heeft.

Maar niet alles aan iedereen. Ik laat weg voor de ander niet van belang is. En spreek op de manier waarop de ander mijn boodschap kan horen, hoe ik hem ook bedoel. Daar waar ik vroeger vond dat ik duidelijk was, en niet kon begrijpen waarom de ander dan niet deed wat ik vroeg, zie ik nu dat het  mijn taak is om mijn boodschap over te brengen zoals ik het bedoel. Dat is niet de taak van de ander.”

Naar aanleiding van deze inzichten hebben wij ons management programma weer eens onder de loep genomen en aangescherpt. Coaches en managers gaan leren coachend te managen. Communicatie vormt hier de basis, vanuit ieders persoonlijk stijlprofiel. Tot nu toe heeft dit programma verbluffende resultaten opgeleverd. Zo heeft een manager opeens een team dat proactief is en een veel betere relatie met klanten heeft. Een ondernemer heeft succesvol haar bedrijf opgezet, een bestuursteam functioneert nu zoals het dat voor ogen heeft en krijgt een projectteam veel meer voor elkaar in minder tijd. En dat alles door simpelweg het eigen perspectief van leidinggeven en sturen te veranderen en veel meer gebruik te maken van de gereedschappen die hij of zij al lang in huis heeft maar nog niet heeft uitgepakt.

Meer weten?